Άνοιγμα τουρισμού: ο τρόπος και οι ευθύνες

Παρατηρητήριο Δεκ 06, 2020

Μετά την αποτελεσματική αντιμετώπιση του πρώτου κύματος της πανδημίας, η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να αναδείξει τη χώρα ως ασφαλή τουριστικό προορισμό και απηύθυνε κάλεσμα προς κάθε κατεύθυνση. Ήταν ένα μεγάλο στοίχημα για τη χώρα να συνδυάσουμε την ασφάλεια με την έλευση τουριστών, το οποίο όμως δεν κερδήθηκε διότι υπήρξε μεγάλο έλλειμμα στα υγειονομικά πρωτόκολλα και την τήρηση αυτών, όπως και στις ευρύτερες προϋποθέσεις που θα διασφάλιζαν τον περιορισμό και τη μη ύπαρξη εστιών διασποράς του ιού. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ακόμη και σήμερα ότι δεν έπαιξε κανέναν ρόλο ο τουρισμός σε σχέση με την έλευση του 2ου κύματος. Είναι όμως έτσι;
Ξεκινώ την ανάλυσή μου με τη μακρινή Αυστραλία, μία χώρα με τεράστιο ενδιαφέρον ως προς την αντιμετώπιση της πανδημίας.  
Όπως συνέβη και στην Ελλάδα, ο ιός στην Αυστραλία εκδηλώθηκε σε δύο κύματα.

Πηγή:worldmeter

Παρότι στο 1ο κύμα η Αυστραλία αιφνιδιάστηκε και αντέδρασε σπασμωδικά και καθυστερημένα, κατάφερε να κρατήσει τα κρούσματα και τους θανάτους σε χαμηλό επίπεδο, ενώ στο 2ο και πιο δύσκολο κύμα έχει επιτύχει να εξαλείψει τον ιό. Αυτή τη στιγμή η Βικτώρια, η πολιτεία που χτυπήθηκε σκληρότερα από οποιαδήποτε άλλη στην Αυστραλία από τον κορωνοϊό, διανύει περισσότερες από 30 ημέρες με μηδενικά κρούσματα και θανάτους.

Πηγή:worldmeter

Ας δούμε, λοιπόν, τους τρόπους αντιμετώπισης, ξεκινώντας από τα αυστηρά περιοριστικά μέτρα:

  • Απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 8μμ έως τις 5πμ.
  • Απαγόρευση κυκλοφορίας για περισσότερο από μία ώρα για κάθε κάτοικο και σε ακτίνα μεγαλύτερη των 5km.
  • Ένας μόνο άνθρωπος μπορούσε να βγει από κάθε νοικοκυριό μία μόνο φορά την ημέρα για ψώνια (πάντα σε ακτίνα έως 5km).
  • Απαγόρευση παντός είδους επισκέψεων και συναθροίσεων, συμπεριλαμβανομένων φυσικά και των θρησκευτικών τελετών.
  • Κλείσιμο όλων των επαγγελμάτων που δεν κρίθηκαν ως επαγγέλματα πρώτης ανάγκης (νοσοκομεία, supermarket κλπ.). Έγινε πολύ αποτελεσματική χρήση της τηλε-εργασίας για πλήθος επαγγελμάτων (κυρίως υπηρεσίες, σχολεία, μέχρι και ιατρικές τηλε-επισκέψεις).
  • Αυστηρότατα πρόστιμα τα οποία ξεκινούσαν από τα 1,500$ δολάρια για τους παραβάτες (περίπου 950€) και έφταναν έως και τα 20,000$ (12,500€) για διαδοχικές παραβάσεις. Τα πρόστιμα αυτά αφορούσαν πολίτες. Για τις επιχειρήσεις που παραβίαζαν τους κανονισμούς τα πρόστιμα ήταν πολύ μεγαλύτερα.
  • Υποχρεωτικές μάσκες από όλους παντού.

Όλα τα παραπάνω μέτρα τέθηκαν σε ισχύ από τις 2 Αυγούστου έως και τις 13 Σεπτεμβρίου, παρόλο που τα κρούσματα είχαν υποχωρήσει σε λιγότερα από 100 ήδη από τις αρχές Σεπτεμβρίου και σε κάτω από 50 στα μέσα του μηνός. Ακόμα και με αυτά τα σχετικά μικρά νούμερα, η οποιαδήποτε μετέπειτα χαλάρωση ή κατάργηση μέτρων έγινε πολύ αργά και σταδιακά και μόνο εφόσον είχαν επιτευχθεί συγκεκριμένοι στόχοι που είχαν τεθεί (κυρίως από επιδημιολόγους και ειδικούς στον τομέα της υγείας). Η σχεδόν ολοκληρωτική άρση του lockdown ανακοινώθηκε στις 22 Νοέμβρη, ήδη αρκετές μέρες μετά την επίτευξη του περίφημου double doughnut (μηδέν κρούσματα, μηδέν θάνατοι). Το τελευταίο μέτρο που παραμένει, το οποίο ήταν και από τα πρώτα που ελήφθησαν, είναι τα ουσιαστικά κλειστά σύνορα (αλλά περισσότερα για αυτό το συγκεκριμένο μέτρο παρακάτω).

Σημαντικό ρόλο στον έλεγχο και κατόπιν στον αφανισμό του ιού έπαιξε η αξιοποίηση της τεχνολογίας, η διαρκής και συστηματική ιχνηλάτηση επαφών (contact tracing) και ο τεράστιος αριθμός τεστ. Σε ότι αφορά την ιχνηλάτηση αναφέρω ότι αυτή γινόταν σε πολλές περιπτώσεις προληπτικά για ανθρώπους που είχαν αυξημένες πιθανότητες μόλυνσης από τον ιό, όπως νοσοκόμοι, γιατροί, προσωπικό ασφαλείας σε ξενοδοχεία καραντίνας κλπ. Η στρατηγική αυτή, σε συνδυασμό με το μέτρο απαγόρευσης της κυκλοφορίας σε ακτίνα άνω των 5km, είχε καταλυτική συμβολή στη γρήγορη εξουδετέρωση των περισσότερων τοπικών cluster που εκδηλώνονταν, αρκετά πριν αυτά γιγαντωθούν και βγουν εκτός ελέγχου. Σε ότι αφορά τα τεστ, ακολουθήθηκε μία πολύ ενεργή πολιτική η οποία παρότρυνε όλους να ελεγχθούν με το παραμικρό σύμπτωμα. Για τη διευκόλυνση των πολιτών, δημιουργήθηκαν πολλά σημεία ελέγχου, ειδικά διαμορφωμένα σε κεντρικούς δρόμους, ώστε οι πολίτες να μπορούν να διέρχονται με τα αυτοκίνητά τους και να παραμένουν συνεχώς μέσα σε αυτά, αποφεύγοντας έτσι τον κίνδυνο συνωστισμών και μετάδοσης του ιού. Σχετικά με τη μαζικότητα των τεστ, το παρακάτω γράφημα είναι χαρακτηριστικό. Σχεδόν ένας στους δύο Αυστραλούς ελέγχθηκε, στη δε Βικτώρια, το ποσοστό είναι ακόμα μεγαλύτερο!

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο όμως ήταν η διαχείριση της Αυστραλίας στον τομέα του τουρισμού.

Αυστηρός αποκλεισμός επισκεπτών από το εξωτερικό

Παρά το γεγονός ότι η Βικτώρια μετράει περισσότερες από 30 ημέρες μηδενικών κρουσμάτων και θανάτων, έχει δηλαδή μηδενική διασπορά στην κοινότητα, ένα μέτρο από τα πρώτα που λήφθηκαν και το οποίο εξακολουθεί να παραμένει σε ισχύ (και θα παραμείνει για πολύ καιρό ακόμα) είναι τα κλειστά σύνορα. Και αυτό διότι είναι ο μοναδικός τρόπος να εξασφαλίσεις τη διατήρηση ενός θετικού αποτελέσματος.

Η Αυστραλία έμαθε από το πάθημά της. Το πρώτα κρούσματα στη χώρα εισήχθησαν από την Κίνα. Ακολούθησαν κρούσματα από το Ιράν και από κρουαζιερόπλοια που προσάραζαν στα λιμάνια της. Τα αποτελέσματα της ιχνηλάτησης επαφών για πολλές τοπικές εστίες κατέληγαν συστηματικά στην ίδια αιτιολογία: εισαγόμενα κρούσματα. Αυτό οδήγησε εν τέλει σε αυστηρό κλείσιμο των συνόρων. Έκτοτε, οι μόνοι που μπορούν να εισέλθουν στην Αυστραλία είναι οι Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί πολίτες και μόνιμοι κάτοικοι, καθώς και στενοί συγγενείς τους υπό προϋποθέσεις. Όλοι αυτοί υποχρεούνται σε τεστ κατά την άφιξη, αυστηρή απομόνωση και καραντίνα για δεκατέσσερις τουλάχιστον ημέρες και σειρά άλλων περιορισμών, ενώ εδώ και κάποιο διάστημα οφείλουν να καλύψουν οι ίδιοι τα έξοδα των ξενοδοχείων για τη διαμονή τους. Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν αυστηρές ποινές και φυλάκιση.Ακόμα και υπό αυτό το καθεστώς, ο σημαντικότερος παράγοντας για τη δεύτερη μεγάλη έξαρση του ιού στη Βικτώρια, σύμφωνα με τον επικεφαλής υγείας της Πολιτείας (Chief Health Officer) ήταν η αποτυχία να ελέγξουν και να περιορίσουν σωστά επισκέπτες από το εξωτερικό οι οποίοι τελούσαν σε καραντίνα. Αυτό συνέβη όταν ιδιωτικές εταιρείες security οι οποίες ανέλαβαν τη φύλαξη των ξενοδοχείων, υιοθέτησαν κακές πρακτικές και ελλιπείς διαδικασίες με τραγικά αποτελέσματα που οδήγησαν στην εκτίναξη των κρουσμάτων και στο δεύτερο δραστικό lockdown. Η υπόθεση εξελίχθηκε σε σκάνδαλο το οποίο οδήγησε σε παραίτηση την αρμόδια πολιτικό υπεύθυνη για την εφαρμογή της καραντίνας στην πολιτεία και σε περαιτέρω αυστηροποίηση των σχετικών μέτρων και διαδικασιών. Παρόμοια είναι και τα συμπεράσματα από τη γειτονική Νέα Ζηλανδία, όπου τόσο τα αρχικά κρούσματα, όσο και οι μικρές αναζωπυρώσεις εστιών που ακολούθησαν, προήλθαν στη συντριπτική τους πλειοψηφία από το εξωτερικό.

Το πλέον ενδιαφέρον είναι ότι η Αυστραλία δημιούργησε μία τουριστική ‘’φούσκα’’(bubble) με τη Νέα Ζηλανδία, η οποία έχει εφαρμόσει τα ίδια μέτρα και ουσιαστικά ανταλλάσσουν τουρίστες μεταξύ τους. Είναι ένα εγχείρημα το οποίο θα μπορούσε να εντάξει και άλλες χώρες σε περίπτωση που καταφέρουν να ελέγξουν απόλυτα την πανδημία.

Η δε Νέα Ζηλανδία, με μαζικά τεστ και υψηλή ποιότητα ιχνηλάτησης, απέτρεψε ακόμη και την πορεία ενός 2ου κύματος, πετυχαίνοντας αξιοθαύμαστα αποτελέσματα, όπως διαπιστώνετε στο παρακάτω διάγραμμα:

Πηγή:worldmeter

Αφήνοντας τις μακρινές χώρες και ερχόμενοι στη δική μας ήπειρο, οι χώρες που τα έχουν καταφέρει καλύτερα όλων στην αντιμετώπιση της πανδημίας είναι οι Δανία / Νορβηγία / Φινλανδία. Αρχικά, παραθέτω τον παρακάτω πίνακα ευρωπαϊκών χωρών, στον οποίο κάνω διαχωρισμό σε 1ο και 2ο κύμα (από 01/08) για καλύτερα επιμέρους συμπεράσματα και έχω επίσης και το συνολικό αποτέλεσμα σε κρούσματα και θανάτους. Οι τελευταίες 3 χώρες (Δανία / Νορβηγία / Φινλανδία) είναι και οι πιο αποτελεσματικές:

Και οι τρεις Σκανδιναβικές χώρες στο πεδίο τουρισμού ακολούθησαν παρόμοια στρατηγική. Έκλεισαν ερμητικά τα σύνορά τους, επιτρέποντας σε μετακινήσεις κατοίκους και αλλοδαπούς λόγω εργασίας (όχι όμως τουρίστες), με υποχρεωτικό αρνητικό τεστ και δεκαήμερη καραντίνα σε ειδικά ξενοδοχεία, επέλεξαν την αποφυγή ταξιδιών στο εξωτερικό, ακολούθησαν τη στρατηγική των υψηλών αριθμών τεστ και λεπτομερούς ιχνηλάτησης επαφών, ενώ χρησιμοποίησαν ειδική εφαρμογή ιχνηλάτησης στο κινητό από τον μισό πληθυσμό (Φινλανδία).
Και οι τρεις αυτές χώρες έχουν καταφέρει να μην εισέλθουν σε 2ο lockdown, ενώ ειδικά η Δανία, χρησιμοποιώντας την μέθοδο των μαζικών τεστ, είναι 4 φορές πάνω από τον μέσο όρο τεστ της Ευρώπης.

Δείτε επίσης και το ενδιαφέρον παρακάτω γράφημα με τη Δανία να δεσπόζει σε τεστ ενώ η Ελλάδα είναι εκ των ουραγών:

Πηγή: ourwordofdata

Πηγαίνοντας πιο ανατολικά, στην θαυμαστή αντιμετώπιση μίας τεράστιας χώρας σε έκταση και πληθυσμό όπως η Κίνα, η οποία δεν έχει εισέλθει και αυτή σε 2ο lockdown, τα πράγματα σε σχέση με τον τουρισμό ήταν εξόχως αυστηρά και βεβαίως αξιοθαύμαστοι οι μηχανισμοί ιχνηλάτησης των πολιτών. Η Κίνα προχώρησε σε κλείσιμο εισόδου προς όλους στις 28/3, ενώ ακύρωσε όλες τις βίζες και ενέκρινε αιτήσεις μονάχα για ειδικούς λόγους από τις 10/8. Η Κίνα έκανε δεκτές τις βίζες μονάχα από τη Νότια Κορέα και αυτό από τις 5/8, έχοντας γνώση ότι έχει εξίσου εντυπωσιακά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της πανδημίας. Βεβαίως, βασική προϋπόθεση είναι το αρνητικό τεστ, η 14ήμερη καραντίνα και η συνεχής παρακολούθηση κατόπιν.
Παρά το έλλειμμα αξιοπιστίας της Κίνας ως προς τα επιδημιολογικά της δεδομένα, η εικόνα στον εκμηδενισμό των θανάτων παραμένει εντυπωσιακή:

Πηγή:worldmeter

Αντίστοιχα, το Βιετνάμ έχει κλείσει τα σύνορά του για τον τουρισμό από τις 22/3, ενώ η είσοδος ακολουθεί το γνωστό και ασφαλές μοτίβο των αρνητικών τεστ και της καραντίνας των 14 ημερών, οι οποίες μειώθηκαν σε 7 ημέρες από την 01/9. Παράλληλα, το Βιετνάμ, όπως και οι περισσότερες ανατολικές χώρες επιδίδεται σε εξαντλητική ιχνηλάτησα νέων κρουσμάτων και λαμβάνει άμεσα μέτρα σε οποιαδήποτε αναζωπύρωση.
Δείτε το εντυπωσιακό γράφημα με τον πλήρη έλεγχο των κρουσμάτων (και μόλις 35 οι θάνατοι):

Πηγή:worldmeter

7 συνολικά θανάτους μετράει και η Ταιβάν, η οποία προχώρησε σε απαγόρευση εισόδου τουριστών από τις 19/3 και την επέκτεινε έως τις 28/2/2021,  συνοδεύοντας τις μετακινήσεις με υποχρεωτικά αρνητικά τεστ και αντίστοιχη 14ήμερη καραντίνα.

Πηγή:worldmeter

Τελειώνω την περιήγησή μου με την λατινική Αμερική, στην οποία διαπρέπει η Ουρουγουάη σε σχέση με όλες τις υπόλοιπες χώρες της Νοτίου Αμερικής. Η Ουρουγουάη έχει 6.965 κρούσματα και 81 μόλις θανάτους από την αρχή της πανδημίας, ενώ βρίσκεται γεωγραφικά ανάμεσα σε Βραζιλία και Αργεντινή, με 176.000 και 40.000 θανάτους αντίστοιχα. Η Ουρουγουάη έκλεισε τα σύνορά της από την 01/4 και έθεσε το καθεστώς αυτό μέχρι τέλος του 2020. Η είσοδος στη χώρα γίνεται με αρνητικό τεστ, υπάρχει έκκληση για αποφυγή ταξιδιών στο εξωτερικό, ενώ μπορεί να περηφανεύεται για το αποτελεσματικό σύστημα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας της χώρας.

Πριν συνοψίσω, επανέρχομαι για λίγο στην Αυστραλία, και συγκεκριμένα στη Βικτώρια, όπου υπερίσχυσε η προστασία της δημόσιας υγείας και η οικονομία τέθηκε προσωρινά σε δεύτερη μοίρα. Η μάχη δεν ήταν εύκολή. Οι λίβελλοι από τον σχεδόν πλήρως ελεγχόμενο τύπο του Murdoch με αποδέκτη τον κυβερνήτη Daniel Andrews για την «ζημιά» που προκαλούσε με τις υπερβολές του στην οικονομία ήταν καθημερινοί και ανελέητοι. Το ίδιο και η αντιπολίτευση, όπως και ο πόλεμος από το νεοφιλελεύθερο κυβερνητικό κόμμα. Ωστόσο η κυβέρνηση της Βικτώρια δεν πτοήθηκε. Οι πολίτες της Βικτώρια εδώ και ένα μήνα έχουν επανέλθει πλήρως στην καθημερινότητα που είχαν πριν την πανδημία. Εδώ και λίγες μέρες, καταργήθηκαν πια και οι μάσκες. Και για όσους αναρωτιούνται για το πολιτικό κόστος που επωμίστηκε ο Andrews, αυτό που συνέβη μάλλον θα τους εκπλήξει: η δημοτικότητα έβαινε σταθερά αυξανόμενη κατά τη διάρκεια του lockdown και κορυφώθηκε με τη λήξη του στο εκπληκτικό 71% (πηγή). Παράλληλα, πάνω από μισό εκατομμύριο πολίτες, ενοχλημένοι από τον κίτρινο τύπο του Murdoch, υπέγραψαν αίτημα προς τη Βουλή της Αυστραλίας (το οποίο προσεχώς θα εξεταστεί) για τη δημιουργία εξεταστικής επιτροπής με αντικείμενο την εξασφάλιση της ελευθερίας, της συντακτικής ανεξαρτησίας και της ποικιλομορφίας των Αυστραλιανών ΜΜΕ (πηγή).

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα και συνοψίζοντας, κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει τη σχέση εξάρτησης της χώρας από τον τουρισμό, η οποία υπολογίζεται περίπου στο 20% έσοδα επί του ΑΕΠ. Αν αυτό συνδυαστεί με την δεκαετή οικονομική κρίση από την οποία μόλις έχουμε εξέλθει, η δυσκολία να αποφασίσουμε ερμητικό κλείσιμο των συνόρων είναι δύσκολη. Το μεγάλο στοίχημα για τη χώρα θα ήταν το ασφαλές τουριστικό άνοιγμα της χώρας, δηλαδή να μειώσουμε την προσδοκία στον αριθμό προσελεύσεων αλλά να βελτιώσουμε την ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών και των τουριστών. Και τούτο θα έπρεπε να καταστρωθεί ως σχέδιο από την αρχή της πανδημίας ακόμη. Δεν υπάρχουν πλέον μυστικά αλλά επιτυχημένες συνταγές άλλων χωρών, τις οποίες δεν ακολουθήσαμε. Αυτό που απαιτείτο ήταν δημιουργία σοβαρών μηχανισμών ιχνηλάτησης και υποδομών που θα διασφάλιζαν μία μίνιμουμ καραντίνα κατά την έλευση. Παράλληλα, βελτίωση των ελεγκτικών μας μηχανισμών και τήρηση των υγειονομικών πρωτοκόλλων με κάθε αυστηρότητα. Αυτό θα μας έκανε μία χώρα-υπόδειγμα σε όλο τον κόσμο. Εν αντιθέσει, η Ελλάδα αποφάσισε ένα περίπου απροϋπόθετο άνοιγμα χωρίς να έχει προχωρήσει σε μία στοιχειώδη προετοιμασία.
Το παρακάτω διάγραμμα αναδεικνύει και αποδεικνύει τον ρόλο που έπαιξε ο τρόπος με τον οποίο ανοίξαμε τον τουρισμό στην πανδημία:

Πηγή: ΕΟΔΥ, 7/11/2020

Η Ένωση Πληροφορικών Ελλάδος δημοσιοποιεί επιστολή στην οποία καταγράφει τις ευθύνες από το άνοιγμα των χερσαίων συνόρων, θέτει ερωτήματα ως προς την αξιοπιστία του περίφημου αλγόριθμου ELVA (εργαλείο στοχευμένων τεστ στις πύλες εισόδου) και αναφέρει ότι ‘’δεδομένης πλέον της πολύ κακής εξέλιξης της πανδημίας από το καλοκαίρι και μετά, είμαστε υποχρεωμένοι να ζητήσουμε δημόσια πληροφορίες του επιστημονικού αντικειμένου μας, σχετικά με δύο στοιχεία εξαιρετικά κρίσιμα για να ερμηνεύσουμε τι δεν πήγε καλά και τι πρέπει να διορθωθεί άμεσα, ώστε να μειώσουμε τον κίνδυνο τα πράγματα να πάνε ακόμα χειρότερα (πηγή).

Ακόμη, επισημαίνω ότι την καλοκαιρινή περίοδο η κατάσταση στις βαλκανικές χώρες ήταν δραματική ως προς την εξέλιξη της πανδημίας.
Στον επισυναπτόμενο πίνακα και στην 2η στήλη παραθέτω τους θανάτους (και τα κρούσματα) ανά εκατομμύριο, μεσούσης της δικής μας τουριστικής περιόδου, δηλαδή την εβδομάδα 17-23 Ιουλίου. Οι βαλκανικές χώρες έχουν έκρηξη κρουσμάτων εκείνη την περίοδο και η κινητικότητά τους αποτέλεσε πολύ σημαντική αιτία διασποράς του ιού στην κοινότητα. Αντίστοιχα, στην 1η στήλη του πίνακα παραθέτω τα ίδια στοιχεία την εβδομάδα 22-28 Νοεμβρίου, όπου οι βαλκανικές χώρες έχουν πρωτιές σε θανάτους και κρούσματα κατ' αναλογία. Ενδεικτικά, η Β. Μακεδονία έχει αυτή τη στιγμή 831 θαν/ εκ, και εξαιρώντας πολύ μικρές χώρες όπως πχ το Σαν Μαρινο κλπ, βρίσκεται στη 7η θεση παγκοσμίως, πάνω και από τις ΗΠΑ.Πέραν των όσων πολλών παραμέτρων έχουν δημόσια παρατεθεί για το πρόβλημα στη Βόρεια Ελλάδα, εκτιμώ ότι η υγειονομική βόμβα των βαλκάνιων γειτόνων μας και η τουριστική κινητικότητα όπως και η οικονομική/κοινωνική κινητικότητα μεταξύ των πολιτών έπαιξε σημαντικό ρόλο. Τα ανοιχτά σύνορα χωρίς τεστ του Ιουλίου οδήγησαν σε μία μεγάλη διασπορά κυρίως σε τουριστικές περιοχές όπως η Χαλκιδική και σε συνδυασμό και με τη δική μας όσμωση και περαιτέρω εσωτερική κινητικότητα δημιούργησαν τις πρώτες σοβαρές εστίες διασποράς. Ακολούθησε αργά το υποχρεωτικό τεστ στα χερσαία σύνορα και ακόμη περισσότερο άργησε το ολοκληρωτικό κλείσιμο μετά και τα μέσα Νοεμβρίου.

Η προχειρότητά μας φάνηκε ακόμη και στις λεπτομέρειες, καθώς, εκτός του τουριστικού ρεύματος από τις χώρες της Βαλκανικής, υπήρξε παράλληλα και ένα ισχυρό ρεύμα εργατών γης. Από Αλβανία, Ρουμανία και Βουλγαρία (με πληθυσμιακή κατάταξη) μπήκαν στην Ελλάδα από τις αρχές Μαϊου περίπου 20.000 χωρίς κανένα απολύτως έλεγχο. Ακολούθησαν πολλές χιλιάδες και, ενδεικτικά τον Νοέμβριο, δύο λεωφορεία με 50 Αλβανούς εργάτες γης γύρισαν πίσω, αφού πολλά από τα rapid test που διενήργησε κλιμάκιο του ΕΟΔΥ βρέθηκαν θετικά, παρότι οι εργάτες ήταν εφοδιασμένοι με τεστ μοριακού ελέγχου που ήταν «αρνητικό».

Η συζήτηση για την πολιτική ευθύνη ως προς τον τρόπο που άνοιξε τουριστικά η χώρα πρέπει να ανοίξει. Και οι ευθύνες είναι προφανείς. Απομένει κάποιος να τις αναλάβει.

ωτογραφία άρθρου από Daan Huttinga on Unsplash

Stefanos Parastatidis

Γιατρός, blogger με ενδιαφέρον για την πολιτική και με τελικό στόχο οι στόχοι μου να μη μείνουν μόνο δικοί μου.

Great! You've successfully subscribed.
Great! Next, complete checkout for full access.
Welcome back! You've successfully signed in.
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.