Τετάρτη 6 Μαΐου: Η ανθεκτικότητα των δημοκρατιών

Παρατηρητήριο Μαϊ 06, 2020

1) Η μερική άρση των περιορισμών δημιουργεί αυξημένες προϋποθέσεις συγχρωτισμού, καθώς οι χώροι περιορίζονται στο ελάχιστο και οι πολίτες, με κλειστά τα καταστήματα εστίασης/καφέ/μπαρ, συνωστίζονται σε δημόσιους χώρους, κυρίως πλατείες. Η εξίσωση είναι απλή: Οι πολίτες όλοι έξω -οι χώροι περιορισμένοι - ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού αυξημένος.

Μία καλά οργανωμένη, δημοκρατική συντεταγμένη πολιτεία θα πρέπει να έχει δημιουργήσει τις υποδομές για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου. Τούτο θα μπορούσε να συνεπάγεται συντονισμένες από τον ΕΟΔΥ ομάδες ενημέρωσης σε επίφοβους δημόσιους χώρους, ενεργοποίηση των ΟΤΑ για περιφρούρηση με ενημέρωση και ενεργοποίηση δικτύου εθελοντών στην ίδια ενημερωτική κατεύθυνση.

Σε περίπτωση που δεν έχουμε προετοιμαστεί για μία ενημερωτική καμπάνια στα επίφοβα σημεία, ο μόνος τρόπος που απομένει είναι η παρέμβαση των σωμάτων ασφαλείας.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολίτες έχουν ήδη υποστεί μία δύσκολη περίοδο υπό συνθήκες περιορισμού, σε συνδυασμό με τα ατομικά προβλήματα που η κρίση έχει επιφέρει, η παρέμβαση δια της επιβολής συνιστά την ύστατη επιλογή. Πολλώ δε μάλλον όταν αυτή συνδέεται με σημαντικές αξίες, όπως εν προκειμένω η ελευθερία που τέθηκε προσωρινά υπό περιορισμό. Η πολιτεία οφείλει πρώτα να εξαντλήσει όλους τους τρόπους επικοινωνίας δια της μεθοδολογίας της ''δημοκρατίας της πειθούς''.

Η επιβολή ή καταστολή δημιουργεί δεδομένη αντίδραση και μπορεί, υπό συνθήκες, να μας οδηγήσει σε αδιέξοδα. Ο πολίτης θα πρέπει να παραμείνει συμμέτοχος στην προσπάθεια, είτε αυτή αφορά τον ατομικό κίνδυνο που διατρέχει, είτε την προέκταση αυτού στη δημόσια υγεία.

Το πεδίο της πολιτικής που αφορά στη δημοκρατία και τα δικαιώματα βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της κρίσης και δείχνει πλέον βέβαιο ότι οι πολιτικές αντιπαραθέσεις θα είναι τουλάχιστον έντονες στην μετά-covid εποχή.

Εδώ θα είμαστε :)

2) Σε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του που δημοσιεύεται στο ΕΛΙΑΜΕΠ (σχόλιο 1), ο Josep Borrell (Ύπατος Εκπρόσωπος & Αντιπροέδρος της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής) αναφέρεται στην ανθεκτικότητα των δημοκρατιών στη μετά-covid εποχή περιγράφοντας 3 ανταγωνιστικά αφηγήματα: το λαϊκιστικό αφήγημα, το αυταρχικό αφήγημα (παρόμοιο σε πολλά σημεία με το πρώτο) και το δημοκρατικό αφήγημα.

[...] Το λαϊκιστικό αφήγημα θα έπρεπε να έχει πληγεί τα μάλα από την παρούσα κρίση, διότι η κρίση αναδεικνύει τη σημασία του ορθολογισμού, της εμπειρογνωσίας και της γνώσης.
Ωστόσο, οι λαϊκιστές μπορούν, πρώτον και κύριον, να κατηγορήσουν τους ξένους για την εξάπλωση του ιού. Μπορούν επίσης να επιτεθούν στην παγκοσμιοποίηση, που υπήρξε ανέκαθεν το εξιλαστήριο θύμα για όλα τα δεινά. Στο ίδιο πνεύμα, μπορούν να πιέσουν για την εφαρμογή αυστηρότερων συνοριακών ελέγχων και να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για να εκφράσουν πιο έντονα την εχθρότητά τους απέναντι στους μετανάστες. Ο λαϊκισμός είναι πολύ εύπλαστος. Προσαρμόζεται σε κάθε κατάσταση και μπορεί άνετα ν’ αλλάξει κατεύθυνση, αφού απαξιεί να κάνει διάκριση ανάμεσα στην αλήθεια και στο μύθευμα. Εξάλλου, οι λαϊκιστές θα αισθάνονται πάντοτε άνετα σε αγχωτικές συνθήκες στις οποίες κυριαρχεί ο φόβος.

Είναι μεγάλος ο πειρασμός για τη μεγαλύτερη δυνατή εκμετάλλευση της παρούσας κατάστασης έκτακτης ανάγκης με σκοπό τον περιορισμό των δικαιωμάτων και των ελευθεριών. Μπορούμε να παρασυρθούμε προς μια μορφή ψηφιακού αυταρχισμού, κάτι το οποίο σαφώς πράττουν ήδη ορισμένα κράτη.

Το αυταρχικό αφήγημα δεν απέχει πολύ από το λαϊκιστικό αφήγημα, καθώς επιδιώκει επίσης να απλουστεύσει τα προβλήματα και να δώσει μια κεντρική εξήγηση για όλα. Υποστηρίζει ότι μόνο τα αυταρχικά και κεντρικά καθεστώτα μπορούν να ξεπεράσουν την επιδημία μέσω της κινητοποίησης όλων των πόρων της χώρας.

Και τελευταίο έρχεται το δημοκρατικό αφήγημα. Είναι το πιο δύσκολο να κατασκευαστεί διότι οι δημοκρατικές κοινωνίες βασίζονται στην αμφιβολία, την υποβολή ερωτημάτων, τον διάλογο και την αμφισβήτηση. Παράγοντες που δεν
ευνοούν την ταχεία και αποτελεσματική δράση βάσει ενός σαφούς και αδιαμφισβήτητου αφηγήματος. Όμως, για την Ευρώπη, οι λαοί της είναι στην ουσία εκείνοι που, μετά την έξοδο από την κρίση, θα αποφανθούν για την πολιτική που θα ακολουθήσει κάθε κράτος και η Ευρώπη συνολικά. Από την άποψη αυτή, είναι ζωτικής σημασίας να εμφανίζεται η Ε.Ε. ως παράγοντας ικανός να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να υποκαταστήσει τα κράτη μέλη, αλλά σημαίνει ότι θα πρέπει να στηριχθεί στη δράση τους για να δώσει νόημα και περιεχόμενο στο θεμελιώδες διακύβευμα: την προστασία του ευρωπαϊκού μοντέλου.

Ωστόσο, το μοντέλο αυτό θα φανεί σημαντικό στον κόσμο μόνο εάν κατορθώσουμε να προωθήσουμε ένα μοντέλο αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών. Και απέχουμε ακόμη πολύ από κάτι τέτοιο [...] .

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ.

*φωτογραφία άρθρου από Simon Shim on Unsplash

*******

Αφήστε το σχόλιό σας εδώ:

Stefanos Parastatidis

Γιατρός, blogger με ενδιαφέρον για την πολιτική και με τελικό στόχο οι στόχοι μου να μη μείνουν μόνο δικοί μου.

Great! You've successfully subscribed.
Great! Next, complete checkout for full access.
Welcome back! You've successfully signed in.
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.